تبليغاتX
مهرازی و بازآرایی
در مورد مرمت و معماری

پنجره های ارسی در معماری ایران

ارس در فارسي به چم(معناي) گشاده لوز روس و اروس است. در اروپا به اين گونه درها گيوتين مي گويند. استاد پيرنيا واژه ارسي را پارسي مي داند برابر گشاده و باز. ولي در فرهنگ ها ارسي را يك واژه روسي دانسته اند "ار" پيشوندي است برابر بالا رفتن كه در برخي واژه هاي ديگر مانند ارچين ديده مي شود و "سي" برابر پرتو و چشمه كه در گويش هاي نيمروزي(جنوبي) ايران روايي است.ارسي گونه اي پنجره چوبي و شبكه دار كشويي است كه با بالا و پايين رفتن باز و بسته مي شود.بلنداي آن از كف تا آسمانه است. اين در _پنجره گاه به ميانسرا باز مي شود و گاه ميان دو تالار جاي مي گيرد تا به هنگام نياز باز شود و يك تالار بزرگ بدست آيد.كاربرد ارسي در مهرازي ايران به گونه يك بازشوي بنيادي پيشينه اي بسيار كهن دارد.نمونه هاي زيباي ان در همه جاي ايران ديده مي شود.لت ارسي ها معمولا فرد است .ارسي يك لتي در بالا خانه هاي گوشوار يا راهروهاي طبقه اول ساختمان كه معمولا در نقاط سردسير به ورت در است ديده مي شوند.هر ارسي از بخش هاي زير ساخته شده است:باهو يا وادار:بخش ايستاده چهار چوب آن .كلاه:تير ترازي (افقي) ميان بخش پاياوجنبان آن.تنك:شبكه درون درك هاي آن.چفته ريزه:چفتي كه درك ها را پايا نگه مي دارد.درك يا لنگه:كه مانند كشو بالا و پايين مي رود بخش زيرين به بلنداي 30 تا 50 سانتي متر از كف كه مانند جان پناه است و پاياست.بخش بالاي آن كه نيم پرهون(نيم دايره)يا سه پهلو است و پاياست.

كاركرد سطح مشبك پنجره هاي ارسي:

-تامين نور فضاي دروني.

2-در معرض ديد قرار دادن فضاي بيروني.

3-كاهش شدت تابش نور آفتاب و گرما.

4-ايجاد زيبايي در نماي ساختمان.

5-حفظ حريم و محرويت فضاي بيرون.

6-دور كردن حشرات مزاحم(شيشه هاي رنگي پنجره هاي ارسي با ايجاد نورهاي رنگارنگ باعث دور شدن و خارج شدن حشرات مزاحم از فضاي بيروني اتاغ هاي داراي پنجره هاي ارسي مي شوند.)1

اثرات و دلايل استفاده از پنجره هاي ارسي

الف-نور :اين نوع پنجره ها باعث مي شوند نور خورشيد به اندازه كافي وارد فضاي اتاغ شود نه كمتر نه بيشتر

ب-روانشناسي رنگ ها:از نظر روان شناسي رنگ خاي مختلف اين شيشه ها و ايجاد نور هاي هم رنگشان بر روي انسان تاثيرات مختلفي مي گزارد كه هر رنگ كنار رنگ ديگر شدت اين تاثير را خنثي مي كند و مقدار مناسب آن را تنظيم و تعديل مي كند.بيشتر رنگ هاي استفاده شده در شيشه هاي ارسي رنگهاي لاجوردي قرمز سبز و زرد هستند و هر كدام به تنهايي يك تاثير روانشناختي مجزاي دارند.

ج-زيبايي:سطح پنجره هاي ارسي را با استفاده از انواع نقش هاي گوناگون گره سازي و با شيشه هاي رنگين و ساده مي آراستند و تركيب هاي بديعي پديد مي آورند و بدين صورت هماهنگي بين اين شبكه هاي هندسي و نورهاي رنگي باعث ايجاد زيبايي دلپذيري مي شود.

د-نقش هندسي در ارسي:ناپسند دانستن تقليد از نقش ها و صورت هاي انساني و حيواني در نقاشي و ساير هنر هاي تصويري و تجسمي به تدريج موجب شد كه تقليد از طبيعت در فرهنگ بسياري از هنر هاي اسلامي چندان مورد توجه قرار نگيرد و جايگاه والايي نيابد.به همين جهت هنرمندان به تركيب هاي هندسي و انتزاعي توجه بسيار كردند.

و-محرميت:پنجره هاي ارسي همچنين باعث محدود كردن ديد از بيرون به درون خانه و ايجاد محرميت مي شود.

ه-خواص صوتي:اگر قطعات يك گره نسبت به هم زواياي مختلف يا متعدد پيدا كند جابجايي صوتي ايجاد مي كند در اين جابجايي تابع قوانين علم آكوستيك است. فرم هاي شش وجهي نيز داراي خواص صوتي هستند از كاربرد صوتي شش وجهي در طبيعت مي توان كندوي زنبور عسل را مثال آورد كه دقيقا عمل انتقال صوت يا رزونانس را انجام می دهد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم خرداد 1386ساعت 8:56  توسط ندا | 

نمایش آثار تمدن ۳۵۰۰ ساله در تبریز

با گشايش يكي از كم نظير ترين سايت موزه هاي جهان و نخستين نوع از اين موزه در ايران آثار تمدن سه هزار و پانصد ساله در تبريز سر از خاك بيرون آورد. اين سايت موزه در محوطه تاريخي مسجد كبود و در عمق هشت متري از سطح زمين قرار گرفته و گورستاني متعلق به سه هزار و پانصد سال قبل را شامل مي شود كه اجساد آن به شكل خاصي همراه اشيا و ابزار و وسايل خود دفن شده اند.با توجه به ارزش تاريخي آثار كشف شده در محوطه مسجد كبود كارشناسان باستان شناسي عقيده دارند اين مجموعه يكي از كم نظيرترين و ارزشمندترين سايت موزه هاي جهان است به طوري كه گروه هاي باستان شناسي مختلفي از سراسر جهان خواستار بازديد و تحقيق از تمدن سه هزار و پانصد ساله شده اند.
ارزش باستان شناسي:

سايت موزه به موزه اي گفته مي شود كه به طبيعي در محوطه كاوش هاي باستان شناسي برقرار شده و در آن آثار كشف شده بدون تغيير و دستچين شدن به نمايش در مي آيند. از آنجا كه تعداد چنين مجموعه هايي در سراسر جهان بسيار كمياب است به همين دليل كشف و راه اندازي سايت موزه مسجد كبود در تبريز از اهميت بالايي در سطح جهان برخوردار است و بدليل قدمت و حجم آثار كشف شده نمي توان براي اين مجموعه ارزش مادي تعيين كرد اما همه اين محوطه كه باقي مانده از تمدن ماقبل تاريخ است داراي ارزشي جهاني است. در كاوش هاي صورت گرفته در لايه هاي مختلف زمين تا عمق هشت متري مي توان آثار مختلفي از دوره هاي گوناگون حكومت هاي تاريخ ايران را مشاهده كرد كه در نوع خود بي نظير است.
از آنجايي كه در طول تاريخ چندين بار زلزله هاي مخرب شهر تبريز را ويران ساخته و مردم شهر دوباره آن را بنا كرده اند به همين دليل مي توان آثار مختلفي از دوران باستان و هخامنشيان تا دوره هاي بعد را در آن مشاهده كرد اما به دليل پراكندگي آثار نمي توان دوره هاي دقيق تاريخي آنها را مشخص كرد.
به منظور تحقيقات ژنتيك و تعيين نژاد و جنسيت اجساد كشف شده در اين گورستان يكي از برجسته ترين گروه هاي انگليسي براي همكاري با سازمان ميراث فرهنگي ايران ابراز علاقه كرده اند كه اين امر مي تواند اطلاعات ارزشمندي از ساكنان اوليه اين خطه از ايران ارائه نمايد
.
مجموعه اي بي نظير زير خروارها آهن و آجر:
داستان كشف سايت موزه مسجد كبود نيز خود حكايت جالبي دارد. در سال۷۶ با وجود مخالفت سازمان ميراث فرهنگي عده اي سودجو با مجوز برخي سازمان هاي شهري در حريم تاريخي مسجد كبود اقدام به ساخت مجتمع تجاري مي كنند. در جريان عمليات خاك برداري اين مجتمع به طور اتفاقي آثاري از يك گورستان پيش از تاريخ كشف مي شود با تلاش هاي سازمان ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي قسمتي از پروژه مجتمع ياد شده متوقف و گروهي ويژه باستان شناسان بنام "كشور" اقدام به نجات بخشي از مجموعه ياد شده كرده اند. در چندين عمليات از سال هاي۷۸ تا كنون ۱۲۰قبر همراه ابراز و وسايل زندگي متعلق به سه هزار و پانصد سال قبل كشف شده و ۳۷مورد از گور هاي كشف شده ساماندهي شد. ولي متاسفانه برخي بدون توجه به حريم تاريخي يك اثر اقدام به خاك برداري و ساخت مجتمعي بزرگ كردند و هم اكنون با ادامه كاوش ها مشخص شد كه بقيه اين آثار تمدن سه هزار و پانصد ساله زير خروارها آهن و آجر مدفون شده است
.
با بررسي نتايج بدست آمده از آثار بدست آمده از گورستان سه هزار و پانصد ساله نتايج ارزشمندي از زندگي انسان هاي آن دوره در اين منطقه بدست آمد. جالب ترين موضوع در اين گورستان نحوه تدفين اجساد است كه همگي به صورت جنيني و به همراه وسايل شخصي و ابزار زندگي خود دفن شده اند اين نكته كه مردم آن دوران انسان ها را پس از مرگ نيز به شكل زمان تولد آنها دفن كرده و ابزار آنها را نيز در كنار اجساد خاك كرده اند حاكي از آن است كه مردمان هزاره نخست پيش از ميلاد در اين منطقه به نوعي به زندگي پس از مرگ اعتقاد داشته اند. اين نكته حائز اهميت است كه تمام اسكلت ها به صورت چمباتمه اي مدفون و جهت هاي بدن و صورت بسته به زمان مرگ و سطح اجتماعي افراد متفاوت است. از ديگر آثار به دست آمده از اين مجوعه مي توان سفال هاي لعابدار دوره اسلامي سفال هاي خاكستري اشياي زينتي و فلزات مختلف را نام برد.

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم خرداد 1386ساعت 12:50  توسط ندا | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
مرمت یکی از فعالیت های حیاتی انسان به شمار می آید که بازتابگر گرایش وی به نظم و استمرار و گریز از تغییرات نامنظم و ناسامان مند است.

نوشته های پیشین
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM